در زمینه پزشکی، هنگامی که ایمپلنت هایی مانند مفاصل مصنوعی، صفحات استخوانی، پیچ ها یا استنت های قلبی عروقی مورد نیاز هستند، تیتانیوم و آلیاژهای آن (مانند Ti-6Al-4V) بدون شک انتخاب ارجح در میان مواد فلزی هستند. این یک تصادف نیست، بلکه ناشی از ترکیب منحصر به فرد خواص تیتانیوم است که به آن اجازه می دهد در هماهنگی بالا با بدن انسان همزیستی داشته باشد. مزایای اصلی آن در زمینه های زیر نهفته است:
زیست سازگاری مهمترین نیاز برای مواد ایمپلنت است که به توانایی ماده در همزیستی مسالمت آمیز با بافت های انسانی، خون و استخوان بدون ایجاد عوارض جانبی سمی یا رد اشاره دارد.
لایه غیرفعال پایدار: تیتانیوم فوراً یک لایه اکسید بسیار متراکم، پایدار و خود ترمیم شونده را روی سطح خود تشکیل می دهد. این لایه بی اثر به طور موثر از خوردگی فلز تیتانیوم زیرین توسط محیط پیچیده مایعات بدن جلوگیری می کند و انتشار یون های فلزی را به میزان قابل توجهی کاهش می دهد. در مقابل، برخی از فلزات دیگر (مانند فولاد ضد زنگ یا آلیاژهای کبالت-کروم) ممکن است مقادیر کمی از یون ها (به عنوان مثال، نیکل، کروم، کبالت) را در طول ایمپلنت طولانی مدت آزاد کنند که به طور بالقوه باعث ایجاد آلرژی، التهاب یا سایر واکنش های نامطلوب می شود. این ویژگی تیتانیوم را به یکی از 'آرام' ترین و 'بی ضررترین' فلزات در داخل بدن انسان تبدیل می کند.
یک ایمپلنت نه تنها باید سازگار باشد، بلکه خواص مکانیکی آن نیز باید با خواص استخوان انسان مطابقت داشته باشد، مفهومی حیاتی که به عنوان 'سازگاری مکانیکی' شناخته می شود.
نسبت استحکام به وزن بالا و مدول کم: آلیاژهای تیتانیوم دارای نسبت استحکام به وزن بسیار بالایی هستند، به این معنی که ایمپلنت ها را می توان سبک تر ساخت و در عین حال استحکام مکانیکی کافی را تضمین کرد. مهمتر از آن، مدول الاستیک آنها (اندازه گیری سفتی) بسیار کمتر از فولاد ضد زنگ و آلیاژهای کبالت-کروم است و آن را به استخوان انسان نزدیکتر می کند. اگر یک ایمپلنت (مانند یک صفحه استخوانی) خیلی سفت باشد، بیشتر تنش را تحمل می کند و باعث می شود استخوان زیرین به دلیل 'محافظت از استرس' دچار پوکی استخوان و آتروفی شود. سفتی متوسط آلیاژهای تیتانیوم به حفظ توزیع تنش طبیعی تر در استخوان کمک می کند و باعث بهبودی و سلامت طولانی مدت استخوان می شود.
این مزیت اصلی و اغلب غیرقابل جایگزینی تیتانیوم در ارتوپدی و دندانپزشکی است.
ادغام استخوانی به اتصال ساختاری و عملکردی مستقیم بین استخوان زنده و سطح یک ایمپلنت تحمل کننده بار، بدون دخالت بافت همبند فیبری اشاره دارد. ویژگی های سطحی تیتانیوم، به ویژه پس از زبر شدن یا پردازش متخلخل، یک داربست عالی برای اتصال، مهاجرت و رشد سلول های استخوانی فراهم می کند. بافت استخوانی جدید می تواند به میکرو منافذ تیتانیوم رشد کند و یک 'قفل بیولوژیکی' محکم ایجاد کند، نه فقط یک تثبیت مکانیکی. این ادغام قوی، پایداری طولانی مدت ایمپلنت را تضمین می کند و خطر شل شدن و شکست را به میزان قابل توجهی کاهش می دهد.
به طور خلاصه، تیتانیوم به دلیل زیست سازگاری بی نظیر، خواص مکانیکی خوب و توانایی منحصر به فرد در ادغام استخوانی، انتخاب برتر برای ایمپلنت های انسانی است. این ماده نه تنها از نظر شیمیایی پایدار و غیر سمی است، بلکه در سطوح مکانیکی و بیولوژیکی نیز با بدن انسان هم افزایی دارد و از بازسازی و ترمیم پشتیبانی می کند. این نشان دهنده یک کشف مهم در علم مواد پزشکی مدرن است.